Kıdem tazminatı, iş sözleşmesi kanunda sayılan nedenlerden biriyle sona eren ve gerekli çalışma süresini tamamlayan işçiye ödenen bir işçilik alacağıdır. Hesaplama yalnızca son maaşı yıl sayısıyla çarpmaktan ibaret değildir; hak kazanma nedeni, toplam hizmet süresi, düzenli yan haklar ve fesih tarihindeki tavan birlikte değerlendirilir.
Kıdem tazminatına kimler hak kazanabilir?
1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesine göre aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma temel koşuldur. Sürenin yanında iş sözleşmesinin sona erme nedeni de kıdem tazminatına uygun olmalıdır.
- İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışındaki bir nedenle sözleşmeyi feshetmesi
- İşçinin İş Kanunu’ndaki haklı nedenlerden biriyle sözleşmeyi sona erdirmesi
- Muvazzaf askerlik, emeklilik veya kanundaki yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması nedeniyle ayrılma
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde evlilik nedeniyle ayrılması
- İşçinin ölümü; bu durumda hak edilen tutarın yasal mirasçılara ödenmesi
ÇSGB: “Çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenmektedir.”
Kıdem tazminatı hesaplama formülü
Önce fesih tarihindeki aylık giydirilmiş brüt ücret bulunur. Bu tutar aynı tarihte geçerli kıdem tazminatı tavanıyla karşılaştırılır ve düşük olan değer hesaplamaya esas alınır. Bir yıldan kısa küsuratlar da hizmet süresi oranında hesaba katılır.
| Adım | Hesap |
|---|---|
| 1. Giydirilmiş brüt ücret | Son brüt ücret + düzenli para ve para ile ölçülebilen menfaatler |
| 2. Esas aylık ücret | Giydirilmiş brüt ücret ile fesih tarihindeki tavanın düşük olanı |
| 3. Brüt kıdem tazminatı | Esas aylık ücret × toplam hizmet günü ÷ 365 |
| 4. Net ödeme | Brüt kıdem tazminatı − yürürlükteki damga vergisi |
Giydirilmiş brüt ücrete yemek veya yol yardımı, düzenli ikramiye ve devamlılık gösteren prim gibi menfaatlerin aylık karşılığı eklenebilir. Fazla çalışma, kullanılmayan izin ücreti, bir defalık yardım veya süreklilik taşımayan primler kural olarak bu hesaba katılmaz.
2026 kıdem tazminatı tavanları
Tavan, ödeme gününe değil iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre seçilmelidir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının verilerine göre 2026’nın ilk ve ikinci yarısında farklı tutarlar geçerlidir.
| Fesih dönemi | Bir hizmet yılı için azami tutar |
|---|---|
| 1 Ocak–30 Haziran 2026 | 64.948,77 TL |
| 1 Temmuz–31 Aralık 2026 | 73.729,87 TL |
Örnek kıdem tazminatı hesaplaması
31 Ağustos 2026 tarihinde kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde ayrılan, toplam 3 yıl 6 ay çalışmış ve aylık giydirilmiş brüt ücreti 60.000 TL olan bir çalışanı ele alalım. Ücret, bu tarihteki 73.729,87 TL tavandan düşük olduğu için hesap 60.000 TL üzerinden yapılır.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Esas aylık ücret | 60.000,00 TL |
| Tam 3 yılın karşılığı | 180.000,00 TL |
| 6 aylık sürenin karşılığı | 30.000,00 TL |
| Brüt kıdem tazminatı | 210.000,00 TL |
Aynı çalışanın giydirilmiş brüt ücreti 90.000 TL olsaydı ücret tavanı aştığından 73.729,87 TL esas alınır, 3,5 yıllık brüt kıdem tazminatı 258.054,55 TL olurdu.
Vergi ve SGK kesintileri nasıl uygulanır?
Kanuni şartlar ve tavan içinde hesaplanan kıdem tazminatından gelir vergisi ile SGK primi kesilmez; yalnızca yürürlükteki oranda damga vergisi uygulanır. Kıdem tazminatı adıyla yapılan her ödeme otomatik olarak istisna kazanmaz. İş sözleşmesi sona ermeden avans niteliğinde yapılan veya yasal sınırı aşan ödemeler ayrıca değerlendirilmelidir.
Bordro kontrol listesi
- İşe giriş ve fesih tarihlerini gün bazında doğrulayın.
- Fesih nedeninin kıdem tazminatına hak kazandırıp kazandırmadığını belgeleyin.
- Düzenli yan hakların aylık brüt karşılığını hesaplayın.
- Fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanını uygulayın.
- Daha önce aynı hizmet süresi için ödeme yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
Resmî kaynaklar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — İş Kanunu sıkça sorulan sorular
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — 2026 kıdem tazminatı tavanı
- Çalışma Genel Müdürlüğü — 1475 sayılı İş Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin özelge
Bu örnek genel bilgilendirme içindir. Fesih nedeni, toplu iş sözleşmesi ve çalışanın özel durumu sonucu değiştirebilir; işlem öncesinde uzman görüşü alınmalıdır.